ချွေတာသုံးစွဲခြင်း
“မိတ်ဆွေတို့၊ အလုပ်ကြိုးစားခြင်းနဲ့ ကိုယ့်လုပ်ငန်းကို ကိုယ်တိုင်ဂရုစိုက်ခြင်းအကြောင်း ဒီလောက်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်ကြိုးစားမှု အောင်မြင်ဖို့ ပိုသေချာစေချင်ရင် ချွေတာသုံးစွဲတတ်ဖို့လည်း လိုတယ်။
“ရသမျှကို မစုဆောင်းတတ်သူဟာ တစ်သက်လုံး အလုပ်ကြမ်းလုပ်နေရပေမဲ့ နောက်ဆုံးမှာ တစ်ပြားတစ်ချပ်မှ မကျန်ဘဲ သေဆုံးသွားနိုင်တယ်။ ‘မီးဖိုချောင်မှာ အလွန်အကျွံသုံးစွဲရင် အလိုဆန္ဒနဲ့ စိတ်ဓာတ်ကတော့ ချို့တဲ့သွားတတ်တယ်’ လို့ ဆိုကြတယ်။
“လူများစွာ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေဟာ ရှာဖွေရာမှာပဲ ကုန်သွားတယ်။အမျိုးသမီးတွေ လက်ဖက်ရည်သောက်ဖို့ ချည်ငင်ရက်လုပ်ခြင်းကို စွန့်လိုက်တဲ့အခါ၊အမျိုးသားတွေ အရက်သောက်ဖို့ ထင်းခုတ်ခြင်းကို စွန့်လိုက်တဲ့အခါ။”
“ချမ်းသာချင်ရင် ငွေရှာဖို့သာ မစဉ်းစားပါနဲ့။ စုဆောင်းဖို့ကိုလည်း စဉ်းစားပါ။ အိန္ဒိယကရတဲ့ ဥစ္စာတွေ အများကြီးရှိပေမဲ့ စပိန်နိုင်ငံကို မချမ်းသာစေခဲ့ဘူး။ အကြောင်းက ဝင်ငွေထက် အသုံးစရိတ် ပိုများနေလို့ပဲ။
“ဒါကြောင့် ငွေကုန်ကြေးကျများတဲ့ အလေ့အထတွေကို စွန့်ပစ်လိုက်ပါ။ ဒါဆို အချိန်ကာလမကောင်းလို့၊ အခွန်များလို့၊ မိသားစုစရိတ်ကြီးလို့ဆိုပြီး ညည်းညူစရာ နည်းသွားလိမ့်မယ်။ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က—
“မိန်းမ၊ အရက်၊ လောင်းကစားနဲ့ လိမ်လည်မှုတွေက ဥစ္စာကို နည်းစေပြီး လိုအပ်မှုကို များစေတယ်” လို့ ဆိုထားတယ်။
“နောက်တစ်နေရာမှာ ‘အကျင့်ဆိုးတစ်ခုအတွက် သုံးနေတဲ့ငွေနဲ့ ကလေးနှစ်ယောက်ကို ပြုစုပျိုးထောင်နိုင်တယ်’ လို့လည်း ဆိုတယ်။ လက်ဖက်ရည်နည်းနည်းသောက်တာ၊ အရက်နည်းနည်းသောက်တာ၊ အစားအစာကို နည်းနည်းပိုကောင်းကောင်းစားတာ၊ အဝတ်အစားကို နည်းနည်းပိုလှလှဝတ်တာ၊ တစ်ခါတစ်လေ အပျော်အပါးအတွက် သုံးတာတွေဟာ ဘာမှမဖြစ်လောက်ဘူးလို့ သင်ထင်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ‘နည်းနည်းစီပေါင်းလာရင် များလာတတ်တယ်’ ဆိုတာကို သတိရပါ။
“အသေးစားကုန်ကျစရိတ်တွေကို သတိထားပါ။ ‘သင်္ဘောကြီးတစ်စင်းကို ရေအပေါက်ငယ်လေးက နစ်စေနိုင်တယ်’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။ ‘အစားအသောက်အကောင်းတွေကို အမြဲလိုက်စားသူဟာ နောက်ဆုံးမှာ သူတောင်းစားဖြစ်နိုင်တယ်။’ ‘လူမိုက်က ပွဲကျင်းပတယ်၊ ပညာရှိကတော့ အဲဒီပွဲမှာ စားတယ်’ လို့လည်း ဆိုထားတယ်။
“သင်တို့ဟာ အခု အလှဆင်ပစ္စည်းလေးတွေ လေလံတင်ရောင်းတဲ့နေရာကို ရောက်နေကြတယ်။ ဒါတွေကို ကုန်ပစ္စည်းကောင်းတွေလို့ ခေါ်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သတိမထားရင် တချို့အတွက် ကောင်းကျိုးမဟုတ်ဘဲ ဒုက္ခပေးမယ့် ပစ္စည်းတွေဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ ဈေးပေါပေါနဲ့ ရမယ်လို့ သင်တို့မျှော်လင့်ကြတယ်။ တကယ်လည်း မူလတန်ဖိုးထက် သက်သာနိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ မလိုအပ်တဲ့ပစ္စည်းဖြစ်နေရင် သင့်အတွက်တော့ ဈေးကြီးနေဆဲပဲ။
“‘မလိုအပ်တာကို ဝယ်လိုက်ရင် မကြာခင် လိုအပ်တာကို ပြန်ရောင်းရလိမ့်မယ်’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။ ‘ဈေးအရမ်းတန်တဲ့ပစ္စည်းကို တွေ့ရင် ခဏရပ်ပြီး စဉ်းစားပါ။’ တကယ်ဈေးတန်တာလား၊ ဈေးတန်သလိုပဲ ထင်ရတာလားဆိုတာ စဉ်းစားရမယ်။ အဲဒီအရောင်းအဝယ်ကြောင့် ကိုယ့်လုပ်ငန်းအတွက် လိုအပ်တဲ့ငွေ မလုံလောက်တော့ဘူးဆိုရင် ဈေးသက်သာခဲ့တာထက် ပိုပြီးဆုံးရှုံးသွားနိုင်တယ်။
“‘ဈေးကောင်းတဲ့ပစ္စည်းဝယ်ရင်း ပျက်စီးသွားသူတွေ အများကြီးရှိတယ်’ လို့လည်း သူက ဆိုတယ်။ ‘နောက်မှနောင်တရမယ့်ပစ္စည်းကို ဝယ်ဖို့ ငွေသုံးတာဟာ မိုက်မဲမှုပါပဲ။’ ဒါပေမဲ့ အရောင်းအဝယ်ပွဲတွေမှာ ဒီအမှားကို နေ့တိုင်းလိုလို လုပ်နေကြတယ်။ အဝတ်အစားလှလှ ဝတ်ချင်လွန်းလို့ အိမ်သားတွေကိုပါ ငတ်မွတ်စေသူ များစွာရှိတယ်။ ‘ပိုးထည်၊ ဖဲထည်၊ အနီရောင်အထည်နဲ့ ကတ္တီပါတွေက မီးဖိုချောင်မီးကို ငြိမ်းစေတယ်’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။
“ဒီပစ္စည်းတွေဟာ အသက်ရှင်ဖို့ မရှိမဖြစ်လိုအပ်တာတွေ မဟုတ်ဘူး။ အဆင်ပြေစေတဲ့ပစ္စည်းတွေလို့တောင် ခေါ်ဖို့ခက်တယ်။ ဒါပေမဲ့ လှတယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ လူဘယ်နှယောက်က လိုချင်နေကြသလဲ။ ဒီလို အပိုအလျှံသုံးစွဲမှုတွေကြောင့် အဆင့်အတန်းမြင့်တယ်လို့ ထင်နေသူတွေဟာ ဆင်းရဲသွားပြီး၊ တစ်ချိန်က သူတို့အထင်သေးခဲ့တဲ့လူတွေဆီက ငွေချေးရတဲ့အထိ ဖြစ်လာတတ်တယ်။ အဲဒီလူတွေကတော့ ကြိုးစားမှုနဲ့ ချွေတာမှုကြောင့် ကိုယ့်အခြေအနေကို ထိန်းထားနိုင်ခဲ့ကြသူတွေပါ။
“ဒီလိုအခြေအနေမှာ ‘ခြေလျင်ရပ်နေတဲ့ လယ်သမားဟာ ဒူးထောက်နေတဲ့ လူကြီးလူကောင်းထက် မြင့်တယ်’ ဆိုတဲ့ စကားရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်ရတယ်။
“တချို့လူတွေဟာ ကိုယ်တိုင်မရှာဖွေခဲ့တဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုအနည်းငယ်ကို အမွေရခဲ့ကြတယ်။ ‘အခုက နေ့အချိန်ပဲ၊ ဘယ်တော့မှ ညမရောက်ဘူး’ လို့ ထင်နေကြတယ်။ ပိုင်ဆိုင်မှုအများကြီးထဲက နည်းနည်းသုံးတာ ဘာမှမဖြစ်ဘူးလို့ ယူဆကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ‘ဂျုံသိုလှောင်တဲ့ပုံးထဲကပဲ အမြဲယူပြီး ပြန်မဖြည့်ရင် မကြာခင် အောက်ခြေကို ရောက်သွားလိမ့်မယ်’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။ ‘ရေတွင်းခြောက်သွားတဲ့အခါမှ ရေတန်ဖိုးကို သိကြတယ်။’ ဒီအကြံကို အရင်ကတည်းက နားထောင်ခဲ့ရင် ရေတွင်းမခြောက်ခင်ကတည်းက သိနိုင်ခဲ့မှာပါ။
“‘ငွေရဲ့တန်ဖိုးကို သိချင်ရင် တစ်ယောက်ယောက်ဆီက ချေးကြည့်ပါ။ ငွေချေးသူဟာ ပူပန်ရသူဖြစ်လာတတ်တယ်’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။ အဲဒီလိုလူတွေကို ချေးပေးထားသူဟာ ပြန်တောင်းတဲ့အခါ ကိုယ်တိုင်လည်း ပူပန်ရတတ်တယ်။ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က အဝတ်အစားအကြောင်းလည်း ဒီလိုဆိုထားတယ်—
“အဝတ်အစားကို မာနနဲ့ တန်ဆာဆင်ချင်တာဟာ ကျိန်စာတစ်ခုလိုပါပဲ။စိတ်ကူးနဲ့ လိုချင်တာကို မစဉ်းစားခင်ကိုယ့်ပိုက်ဆံအိတ်ကို အရင်ကြည့်ပါ။”
“‘မာနဆိုတာ ဆင်းရဲခြင်းလိုပဲ အကူအညီတောင်းတတ်တယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဆင်းရဲခြင်းထက် ပိုပြီး မျက်နှာပြောင်တယ်’ လို့လည်း သူက ဆိုတယ်။ လှပတဲ့ပစ္စည်းတစ်ခုကို ဝယ်ပြီးရင် အသွင်အပြင်တစ်ခုလုံး လိုက်ဖက်နေဖို့ နောက်ထပ် ဆယ်ခုဝယ်ချင်လာတတ်တယ်။ ဒါပေမဲ့ ‘ပထမဆုံးပေါ်လာတဲ့ လိုချင်စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ရတာက နောက်ဆက်တွဲ လိုချင်မှုအားလုံးကို ဖြည့်ဆည်းပေးရတာထက် ပိုလွယ်တယ်’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။
“ဆင်းရဲသူတစ်ယောက်က ချမ်းသာသူလို ဟန်ဆောင်ဖို့ကြိုးစားတာဟာ နွားနဲ့တူချင်လို့ ကိုယ်ကိုဖောင်းအောင်လုပ်တဲ့ ဖားနဲ့ တူတယ်။”
“သင်္ဘောကြီးတွေက ပင်လယ်ပြင်ထဲ အဝေးကြီးထွက်နိုင်တယ်၊ လှေငယ်တွေကတော့ ကမ်းနားနဲ့ နီးနီးနေသင့်တယ်။”
“မာနကြီးခြင်းဟာ မိုက်မဲမှုဖြစ်ပြီး အပြစ်ဒဏ်ကိုလည်း မကြာခင် ခံရတတ်တယ်။ ‘အချည်းနှီးဂုဏ်ကို စားသုံးတဲ့ မာနဟာ နောက်ဆုံးမှာ အထင်သေးခြင်းကို ညစာအဖြစ် စားရတယ်။ မာနဟာ ကြွယ်ဝမှုနဲ့အတူ မနက်စာစားပြီး ဆင်းရဲမှုနဲ့ နေ့လယ်စာစားကာ အရှက်တကွဲဖြစ်မှုနဲ့ ညစာစားတယ်’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။
“ဒီလိုအန္တရာယ်များစွာ ခံပြီး ပုံပန်းသဏ္ဌာန်အတွက် မာနတက်နေခြင်းက ဘာအကျိုးရှိသလဲ။ ကျန်းမာရေးကို မကောင်းစေဘူး၊ နာကျင်မှုကိုလည်း မသက်သာစေဘူး။ လူတစ်ယောက်ရဲ့ အရည်အချင်းကိုလည်း မတိုးစေဘူး။ မနာလိုမှုကို ဖြစ်စေပြီး ကံဆိုးမှုကိုလည်း အလျင်အမြန် ရောက်လာစေတယ်။
“ဒီလို မလိုအပ်တဲ့အရာတွေအတွက် အကြွေးယူတာကတော့ ဘယ်လောက်တောင် မိုက်မဲသလဲ။ ဒီလေလံပွဲမှာ ခြောက်လအကြွေးပေးမယ်လို့ ကမ်းလှမ်းထားတယ်။ လက်ငင်းပေးဖို့ ငွေမရှိပေမဲ့ အကြွေးယူပြီး လှလှပပ ဝတ်နိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်တာကြောင့် တချို့လာကြတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
“အကြွေးတင်တဲ့အခါ ဘာလုပ်နေလဲဆိုတာ သေချာစဉ်းစားပါ။ ကိုယ့်လွတ်လပ်ခွင့်ကို တခြားသူလက်ထဲ အပ်လိုက်တာနဲ့ တူတယ်။ သတ်မှတ်ချိန်မှာ မဆပ်နိုင်ရင် ငွေရှင်ကိုတွေ့ဖို့ ရှက်လာမယ်၊ သူနဲ့စကားပြောတဲ့အခါ ကြောက်လာမယ်။ အကြောင်းပြချက်မရှိတဲ့ ဆင်ခြေတွေကို တိုးတိုးတိတ်တိတ် ပေးရင်းနဲ့ ကိုယ့်စကားမှန်မှု ပျောက်ဆုံးသွားပြီး အောက်တန်းကျတဲ့ လိမ်လည်မှုထဲ ကျသွားနိုင်တယ်။
“‘အပြစ်နှစ်ခုမှာ ဒုတိယက လိမ်ညာခြင်း၊ ပထမကတော့ အကြွေးတင်ခြင်းပဲ’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။ ‘အကြွေးရဲ့ကျောပေါ်မှာ လိမ်ညာမှုက လိုက်စီးလာတယ်’ လို့လည်း ပြောထားတယ်။ လူတိုင်းကို တွေ့ရ၊ စကားပြောရမှာ မရှက်မကြောက်ရတဲ့ လွတ်လပ်တဲ့သူတစ်ယောက်ဟာ အကြွေးကြောင့် အဲဒီလို လွတ်လပ်မှုမရှိတော့ဘူး။
“ဆင်းရဲမှုဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ သတ္တိကို မကြာခဏ ချိုးဖျက်တတ်တယ်။ ‘လေမရှိတဲ့ အိတ်ဟာ မတ်တတ်မရပ်နိုင်ဘူး’ ဆိုတာကို သတိရပါ။
“လူကြီးလူကောင်းလို ဝတ်စားဆင်ယင်ရင် ထောင်ချမယ်၊ ကျွန်အဖြစ် ခိုင်းမယ်လို့ အစိုးရတစ်ရပ်က အမိန့်ထုတ်တယ်ဆိုပါစို့။ သင်တို့က ‘ကျွန်ုပ်တို့ဟာ လွတ်လပ်သူတွေဖြစ်တယ်။ ကြိုက်သလို ဝတ်ဆင်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်။ ဒီလိုအမိန့်က ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အခွင့်အရေးကို ချိုးဖောက်ပြီး အာဏာရှင်ဆန်တယ်’ လို့ ပြောကြမှာပဲ။
“ဒါပေမဲ့ ဒီလိုအဝတ်အစားတွေအတွက် အကြွေးယူလိုက်တဲ့အခါ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အဲဒီအာဏာရှင်အောက်မှာ ထားလိုက်သလို ဖြစ်သွားတယ်။ အကြွေးရှင်က သတ်မှတ်ချိန်မှာ ငွေမဆပ်နိုင်ရင် သင့်ကို တစ်သက်လုံး ထောင်ချနိုင်တယ်၊ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်သမားအဖြစ် ရောင်းစားနိုင်တယ်လို့ အဲဒီခေတ်က ဥပဒေတွေက ခွင့်ပြုထားခဲ့တယ်။
“ဈေးကောင်းကောင်းနဲ့ ဝယ်လိုက်ပြီးချိန်မှာ ပြန်ဆပ်ရမယ့်အကြောင်းကို သိပ်မစဉ်းစားမိနိုင်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ ‘အကြွေးရှင်တွေရဲ့ မှတ်ဉာဏ်ဟာ အကြွေးယူသူတွေထက် ပိုကောင်းတယ်။ အကြွေးရှင်တွေဟာ သတ်မှတ်ရက်နဲ့ အချိန်တွေကို အလွန်အလေးထားကြတယ်’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။ သတ်မှတ်ရက်က ကိုယ်မသိလိုက်ခင် ရောက်လာပြီး ပေးဆပ်ဖို့ မပြင်ဆင်ရသေးခင်မှာပဲ ငွေတောင်းခံလာလိမ့်မယ်။ အကြွေးကို အမြဲသတိရနေရင်တောင် အစက ရှည်လျားတယ်လို့ ထင်ခဲ့တဲ့ကာလဟာ နီးလာတာနဲ့အမျှ အလွန်တိုသွားသလို ခံစားရမယ်။ ‘အချိန်ဟာ ခြေထောက်မှာသာမက ပခုံးမှာပါ အတောင်ပံတပ်ထားသလို အလျင်အမြန် ကုန်သွားတယ်။’
“အီစတာပွဲနေ့မှာ ပေးရမယ့်ငွေကို ချေးထားသူအတွက် ဥပုသ်ကာလက တိုတောင်းလွန်းတယ်။ အခုအချိန်မှာ သင်တို့ဟာ အခြေအနေကောင်းနေတယ်၊ အနည်းငယ်ပိုသုံးစွဲလို့ ဘာမှမဖြစ်ဘူးလို့ ထင်နေနိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့—
“အသက်ကြီးလာမည့်အချိန်နဲ့ လိုအပ်လာမည့်နေ့အတွက် တတ်နိုင်သမျှ စုဆောင်းထားပါ။ မနက်ခင်းနေရောင်ဟာ တစ်နေ့လုံး ထွန်းလင်းမနေပါဘူး။”
“ဝင်ငွေက ခဏတာသာ ရှိနိုင်သလို မသေချာနိုင်ဘူး။ ဒါပေမဲ့ သင်အသက်ရှင်နေသရွေ့ အသုံးစရိတ်ကတော့ အမြဲရှိနေပြီး သေချာတယ်။ ‘မီးခိုးခေါင်းတိုင်နှစ်ခု ဆောက်ရတာက တစ်ခုကို မီးထည့်ထိန်းထားရတာထက် ပိုလွယ်တယ်’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။ ဒါကြောင့် ‘အကြွေးတင်ပြီး မနက်ထတာထက် ညစာမစားဘဲ အိပ်တာက ပိုကောင်းတယ်။’
“တတ်နိုင်သလောက် ရှာပါ၊ ရလာတာကိုလည်း မြဲမြဲကိုင်ထားပါ။ ဒီလိုစုဆောင်းထားတဲ့ ငွေဟာ ခဲကို ရွှေဖြစ်စေမယ့် ကျောက်တုံးလိုပဲ။”
“အဲဒီလို ငွေစုနိုင်ခဲ့ရင် အချိန်ကာလမကောင်းလို့၊ အခွန်ပေးရခက်လို့ဆိုပြီး ညည်းညူစရာ မလိုတော့ပါဘူး။”
ကိုယ့်ကြိုးစားမှုကိုသာ အားကိုးမနေပါနှင့်
“မိတ်ဆွေတို့၊ ဒီအကြံတွေဟာ အကြောင်းအကျိုးနဲ့ ကိုက်ညီပြီး ပညာရှိရာလည်း ရောက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်အလုပ်ကြိုးစားမှု၊ ချွေတာမှုနဲ့ သတိပညာအပေါ်ကိုပဲ အလွန်အကျွံ အားကိုးမနေပါနဲ့။ အဲဒီအရာတွေဟာ ကောင်းမွန်ပေမဲ့ ကောင်းကင်ဘုံရဲ့ ကောင်းချီးမင်္ဂလာမရှိရင် ပျက်စီးသွားနိုင်တယ်။
“ဒါကြောင့် အဲဒီကောင်းချီးကို နှိမ့်ချစွာ တောင်းခံပါ။ အခုအချိန်မှာ လိုအပ်နေသူတွေကိုလည်း ကဲ့ရဲ့မနေပါနဲ့။ သူတို့ကို နှစ်သိမ့်ပြီး တတ်နိုင်သလောက် ကူညီပါ။ ယောဘဟာ ဒုက္ခခံစားခဲ့ရပေမဲ့ နောက်ပိုင်းမှာ ပြန်လည်ချမ်းသာလာခဲ့တယ်ဆိုတာကို သတိရပါ။
“နိဂုံးချုပ်ရရင် ‘အတွေ့အကြုံရဖို့ ကျောင်းက ဈေးကြီးတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူမိုက်တွေက အဲဒီကျောင်းမှာပဲ သင်ယူချင်ကြတယ်၊ အဲဒီမှာတောင် သင်ယူခဲကြတယ်’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။ ‘အကြံပေးလို့ရပေမဲ့ အဲဒီအကြံအတိုင်း လုပ်စေဖို့တော့ အတင်းမလုပ်နိုင်ဘူး။’
“ဒါပေမဲ့ ‘အကြံဉာဏ်ကို နားမထောင်သူကို ကူညီဖို့ ခက်တယ်’ ဆိုတာကို သတိရပါ။ ‘အသိတရားရဲ့ စကားကို နားမထောင်ရင် သူက လက်ဆစ်ကို ခေါက်ပြီး သတိပေးလိမ့်မယ်’ လို့ ဆင်းရဲသားရစ်ချတ်က ဆိုတယ်။”
ထိုအခါ အသက်ကြီးသူက ဟောပြောချက်ကို အဆုံးသတ်လိုက်သည်။ လူများက သူ့အကြံကို နားထောင်ပြီး သဘောတူကြသော်လည်း၊ သာမန်တရားဟောပွဲတစ်ခုမှာလိုပင် လေလံစတင်သည်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ကို ချက်ချင်းလုပ်ကြတော့သည်။ သူတို့သည် မလိုအပ်သောပစ္စည်းများကို အလွန်အကျွံ ဝယ်ယူလာကြသည်။
ဖခင်အေဗရာဟမ်သည် ကျွန်ုပ်၏ Poor Richard နှစ်စဉ်ပြက္ခဒိန်များကို နှစ်ပေါင်းနှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်လုံး သေချာဖတ်ပြီး၊ ထိုအကြောင်းအရာများအပေါ် ကျွန်ုပ်ရေးခဲ့သမျှကို ကောင်းစွာ နားလည်ထားသူဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်သဘောပေါက်လိုက်သည်။
သူသည် ကျွန်ုပ်အကြောင်း မကြာခဏ ပြောခဲ့သဖြင့် အခြားသူတစ်ယောက်ဆိုလျှင် ငြီးငွေ့သွားလောက်မည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်၏ မာနကတော့ အလွန်ပင် ကျေနပ်နေခဲ့သည်။ သူက ကျွန်ုပ်၏စကားဟု ချီးကျူးပြောဆိုခဲ့သည့် ပညာစကားများ၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံတောင် ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင် ထုတ်ဖော်ခဲ့တာ မဟုတ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်သိနေခဲ့သည်။ အဲဒီစကားများဟာ ခေတ်အဆက်ဆက်၊ နိုင်ငံအရပ်ရပ်က ပညာရှိသူတွေရဲ့ အတွေးအမြင်တွေကို ကျွန်ုပ်က စုဆောင်းထားခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
သို့သော် အဲဒီစကားတွေကို ပြန်လည်ကြားရခြင်းကပင် ကျွန်ုပ်ကို ပိုကောင်းအောင် နေထိုင်စေခဲ့သည်။ အစကတော့ အင်္ကျီအသစ်ဝယ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားသော်လည်း လေလံပွဲမှ အင်္ကျီအသစ်မဝယ်တော့ဘဲ အဟောင်းကိုပဲ နည်းနည်းကြာကြာ ဆက်ဝတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ပြန်လာခဲ့သည်။
စာဖတ်သူလည်း ကျွန်ုပ်လို လုပ်နိုင်ပါက သင်ရရှိမည့် အကျိုးဟာ ကျွန်ုပ်ရရှိခဲ့သည့် အကျိုးလောက်ပင် ကြီးမားပါလိမ့်မည်။
