ပညာစီမံခန္႔ခဲြမႈ (သို႔) အထက္ျမက္ဆုံး ေဆာင္ရြက္ျခင္း

ေနဇင္လတ္

JOB seekers Journal Vol.2,No.51

"Management" ဟူေသာ စီမံခန္႔ခြဲမႈသည္ အရင္းအျမစ္မ်ားကို အေကာင္းဆံုး၊ အထိေရာက္ဆံုး၊ ရလဒ္အျမင္႔ဆံုးရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း ဟု အဓိပၸာယ္ေဖာ္ႏိုင္ပါလိမ့္မည္၊ အရင္းအျမစ္ မ်ားစြာရွိသည္၊ အမ်ားသိေသာ အရင္း အျမစ္မ်ားမွာ လူ၊ အခ်ိန္၊ ေငြ စသည္တို႔ျဖစ္၏။ က႑ မ်ားစြာ၊ ပညာရပ္ မ်ားစြာအေပၚလည္း စီမံခန္႔ခြဲၾကရျပန္သည္။ Political Management, Social Management စသည္ျဖင့္ ေနာက္ဆံုးတြင္ အားလံုးထက္ ပို၍အေရးပါေသာ အရာတစ္ခု ေပၚလာသည္၊ ၎ကို ပညာအေပၚ စီမံခန္႔ခြဲျခင္း ဟူေသာ ဳKnowledge Management (KM) ျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ေခတ္ႏွင္႔ရင္ေဘာင္တန္းလိုက္ၾကသည့္ ေကာ္ပိုေရးရွင္းႀကီးမ်ားတြင္ (CFO – Chief Financial Officer) ဟူသကဲ႔သုိ႔ (CKO – Chief Knowledge Officer) ဟူ၍ ဖြဲ႕စည္းလာ၏။ ထိုေကာ္ပိုေရးရွင္းႀကီး၏ ပညာအသံုးခ်မႈဆိုင္ရာ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ အဓိက တာ၀န္ယူရသည့္အျပင္ အတိုင္ပင္ခံခ်ဳပ္ Think Tank အျဖစ္လည္း တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ၾကရသည္။

ေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ ေခါင္းေရွာင္

ဖူးေက်ာ္ဇင္ (Future Wave)

JOB seekers Journal Vol.2,No.52

အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုရဲ႕ တိုးတက္ျခင္း၊ ဆုတ္ယုတ္ျခင္းေတြ အားလံုး ဟာ ေခါင္းေဆာင္မႈအေပၚမွာ အဓိကမူတည္ေနတယ္လို႔ ေခါင္းေဆာင္ မႈ ေဟာေျပာသူ ဆရာႀကီး ဂၽြန္မက္စ္၀ဲလ္က ဆိုပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းတိုင္း အတြက္အဓိကအေရးႀကီးဆံုးအခ်က္မွာ ေခါင္းေဆာင္ပဲျဖစ္ပါတယ္။

 ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းရွိရင္ ေနာက္လိုက္ေကာင္းေတြလည္း ထြက္ေပၚလာတတ္ပါ တယ္။ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းနဲ႔ ေနာက္လိုက္ေကာင္းေတြ ရွိေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းဟာဆိုရင္လည္း အရွိန္အဟုန္ျပင္းစြာ တိုးတက္ ဖြြံ႕ၿဖိဳးမႈေတြကို ျဖစ္ေစပါတယ္။
အဖြဲ႕အစည္းတိုင္းမွာ ေခါင္းေဆာင္မႈေပးႏိုင္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းေတြရွိတတ္သလို တစ္ခ်ိဳ႕အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာေတာ့ ေခါင္းေဆာင္လို႔ မိမိကုိယ္ကို ခံယူ ထားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္မဟုတ္သူေတြကိုလည္း ေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။ အဖြဲ႕ အစည္းတစ္ခုမွာ ရာထူးႀကီး႐ံုနဲ႔ ေခါင္းေဆာင္လို႔ မသတ္မွတ္ႏိုင္ပါဘူး။ ကိုယ့္လက္ေအာက္မွာ ကိုယ္ေစခိုင္းၫႊန္ၾကားႏိုင္တဲ့လူေတြရွိတုိင္း ေခါင္းေဆာင္ လို႔ မသတ္မွတ္ႏိုင္ပါဘူး။ ေခါင္းေဆာင္မႈ အရည္အခ်င္းေတြနဲ႔ ျပည့္စံုၿပီး အဖြဲ႕ အစည္းကို ပန္းတိုင္ေရာက္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္မွသာ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္မွာပါ။

တကယ္ေတာ့ ေခါင္းေဆာင္မႈဆိုတာ အာဏာပါ၀ါရွိ႐ံုနဲ႔ မသက္ဆိုင္ပါဘူး။ အစစ္အမွန္ဟာ “ၾသဇာပါ၀ါ” ရွိတာနဲ႔သာ သက္ဆိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ “အာဏာ ပါ၀ါ” ရွိၿပီး “ၾသဇာပါ၀ါ” မရွိရင္ ေခါင္းေဆာင္ အစစ္မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ လုပ္ငန္းတစ္ခု ရဲ႕ အႀကီးအကဲသက္သက္သာ ျဖစ္မွာပါ။ ရာထူးအာဏာရလာရင္ေတာ့ ဘယ္သူ မဆို အႀကီးအကဲ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ ရာထူးအာဏာထက္ ေခါင္းေဆာင္မႈ အရည္အေသြးနဲ႔ စိတ္ႏွလံုးသားျမင့္ျမတ္ မႈေပၚမွာ အမ်ားႀကီးမူတည္ပါတယ္။

မိုးခါရေမသောက်ဘဲ ဘယ်လောက်နေနိုင်မလဲ

မိုးခါးရေသောက်တဲ့ ပုံပြင်ကလေးကို ကြားဖူးမှာပါ။ ဟိုးရှေးရှေးတုန်းက ဘုရင် တစ်ပါးထံမှာ နက္ခတ်ဗေဒင်ပညာကို တစ်ဖက်ကမ်းခတ်တတ်မြောက်တဲ့ ပုရောဟိတ်ကြီးတစ်ပါး ခစားနေတယ်။ တစ်ညတော့ ပုရောဟိတ်ကြီးက ကောင်း ကင်က နက္ခတ်တွေကို ကြည့်ရင်း အင်မတန် ထူးခြားတဲ့ အခြေအနေတွေကို သတိထားမိတယ်။ ဘာအဓိပ္ပာယ်လဲ လို့ စဉ်းစားလိုက်တော့ “နောက်တစ်နေ့ မိုးမလင်းခင်မှာပဲ မိုးခါးကြီး ရွာလိမ့်မယ်၊ အဲဒီမိုးခါးရေကို သောက်မိသူတိုင်း သွက်သွက်ခါအောင် ရူးသွပ်သွားကြလိမ့်မယ်” လို့ သူ့ရဲ့ ပညာစွမ်းနဲ့ သိမြင်ပါသတဲ့။ အဲဒီ အကြောင်းကို အရေးတကြီး ညတွင်းချင်းပဲ ဘုရင်ကြီးထံ အခစားဝင်ပြီး လျှောက်တင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လိပ်ပတ်လည်အောင် အရှည် ကြီး လျှောက်တင်ရတာမို့ လျှောက်တင်နေတုန်းမှာပဲ မိုးခါးကြီးရွာပါလေရော။ ဘုရင်ကြီးနဲ့ ပုရောဟိတ်ကြီးလည်း အခြားသူတွေကို သတိပေးဖို့ အချိန်မရတော့ ဘူး။ သူတို့ နှစ်ဦးပဲ မိုးခါးရေကို မသောက်ဘဲ အရင်က သိုလှောင်ထားတဲ့ သောက်ရေတွေကို သောက်ပြီး နေကြတယ်။ နန်းတွင်း သူ နန်းတွင်းသားတွေနဲ့ တိုင်းသူပြည်သားအားလုံးကတော့ မိုးခါးရေကို ခံပြီး သောက်ကြတယ်။ အားလုံးသွက်သွက်ခါအောင် ရူးသွပ်သွားကြပါသတဲ့။

အမှန်တကယ်လက်ခံနိုင်ကြပါရဲ့လား

နေဇင်လတ်

JOB seekers Journal Vol.2,No.52

အရာရာကို လောကီရှုထောင့်တစ်ခုတည်းမှ ကြည့်၍မရ၊ ထိုထက် ဆိုရလျှင် ယုတ်္တိဗေဒတစ်ခုတည်းမှလည်း ဆုံးဖြတ်၍မရ၊ တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ လက်ခံနိုင်ခြင်း၊ လက်မခံနိုင်ခြင်းသည် ရှုထောင့်အပေါ် များစွာမူတည်နေ ပါသည်။ အထူးသဖြင့် ပညာအခံ၊ အတွေ့အကြုံ၊ ရင့်ကျက်မှုတို့နှင့်လည်း များစွာသက်ဆိုင်နေပါ၏။ အချို့သာမန်လွန်တော်ကြသူ များကို တွေ့ရပါလိမ့်မည်။ သူ၏ “တော်မှုအဆင့်” အလိုက် အကျိုးဖြစ်ထွန်းမှုကို မတွေ့ရသောအခါ မချင့်မရဲ ဖြစ်မိကြမည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်ပါသည်။ အချို့သာမန်အောက်မျှသော အရည်အချင်းမျိုးသာ ပိုင်ဆိုင်ကြပါလျက် အကျိုးဖြစ်ထွန်းမှု များစွာရှိနေကြသော သူများကိုလည်း လောက တွင် မရှားပါးစွာ တွေ့မြင်ကြရပါလိမ့်မည်။

ဗုဒ္ဓက “ကံ၊ ဉာဏ်၊ ဝီရိယ”ဟူ၍ သုံးပါးကို အဟောထားခဲ့ပါ၏။ “ကံ” ဆိုင်ရာတွင် သံသရာတစ်လျှောက် ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ် တို့၏ အကျိုးပေးလာမှု၊ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၏ ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်တို့၏ အကျိုးပေးမှုဟူ၍ (၂) ပိုင်း ပါလာပါသည်။ “ဉာဏ်” နှင့် “ဝီရိယ”ဟူသည်ကသာ ပစ္စုပ္ပန်၏အရာ ဖြစ်ပါ၏။ ဘဝတစ်ခု၏အကျိုးပေးကို “ဉာဏ်” နှင့် “ဝီရိယ” အရာနှစ်ပါးဖြင့်အဆုံးအဖြတ်ပေး ကြလျှင်၊ ယုတ်္တိဗေဒအပေါ် လုံးလုံး လျားလျား အခြေခံထားသကဲ့သို့ ဖြစ်လာပါ လိမ့်မည်။ သို့သော်လည်း “အကြောင်း” နှင့် “အကျိုး” တို့၏ ဆက်စပ်မှုသည် တစ်ဘဝတည်းမှသာ မဟုတ်ဘဲ အတိတ်ဘဝများစွာမှ အရင်းခံလာသည် ကို မေ့ထား၍ ရကြမည်မဟုတ်ပါ။ ဤအပေါ်ကို လက်ခံထားနိုင်ပါမှ ပစ္စုပ္ပန်၏ “အကျိုးတရား”များကို လက်ခံနိုင်ပါလိမ့်မည်။ အကြောင်းတရားတို့မှ ဖြစ်လာသော “စွမ်းအင်” သည် ပယ်ဖျက်၍ မရတတ်ပါချေ။ အားကြီးသောအကျိုးပေး ရှိနေသေး ၍ အားသေးသောအကျိုးပေးများ အကျိုးပေးခွင့် မသာသေး ခြင်းမျှသာဖြစ်၍ အချိန်တန်လျှင် အကျိုးပေးကြမည်သာ ဖြစ်သည်။

ရွှံမြေနှင့် တောင်မြေ

ဆရာသုတ

JOB seekers Journal Vol.3, No.1

ထီပေါက်ချင်တဲ့သူတွေ ထီထိုးတဲ့သူတွေများလွန်းလို့ အောင်ဘာလေထီ၊ ချဲထီ၊ သုံးလုံးထီ၊ နှစ်လုံးထီ စသည်ဖြင့် ထီပေါင်းစုံပေါများတဲ့ ခေတ်ကြီးမှာ “ထီမပေါက် ချင်တဲ့သူကော ရှိနိုင်သလား”” လို့ မေးမယ်ဆိုရင် ဘုဂလန့် မေးတယ်၊ ထီပေါက် ချင်လွန်းလို့ နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးတဲ့ ကြိုးစားနေကြပါတယ်ဆိုမှ ထီမပေါက်ချင်တဲ့သူ ရှိသလားလို့ မေးမှ မေးရက်တယ်လို့ အပြောခံရနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ထီမပေါက် ချင်တဲ့သူတွေ အမှန်ရှိပါတယ်။ ထီကို အလွန်အကျွံဖိထိုးပြီး စည်းစိမ်ဥစ္စာရှိ သမျှ ပြုတ်ပြုတ် ပြုန်းကုန်လို့ စိတ်နာပြီး ထီမထိုးတော့တဲ့သူတွေကို မဆိုလိုပါဘူး။ ထီအ ကြောင်းကို မကြားဖူးလို့ မထိုးတတ်လို့ မထိုးရဲလို့ စသည်ဖြင့် အကြောင်း အမျိုးမျိုးကြောင့် ထိုးခွင့်မသာလို့ မထိုးတဲ့သူတွေကိုလည်း မဆိုလိုဘူး။ ထီလက်မှတ်ဖိုးတောင်မှ မတတ်နိုင်လို့ မထိုးရတဲ့ သူတွေကိုလည်း မဆိုလိုဘူး။ ထီအကြောင်းကို ကောင်းကောင်းသိနားလည်ပြီး ထီလက်မှတ်ဖိုးလည်း တတ်နိုင် တယ်၊ ထိုးချင်ရင်လည်း ထိုးလို့ရတယ်၊ အဲဒီကြားထဲကမှ ထီပေါက်လို့ရ မယ့် ငွေကို မလိုကို မလိုချင်ဘူးဆိုတဲ့ ထီမပေါက်ချင်သူတွေကို တွေ့ဖူးပါတယ်။

လူ့သဘာဝနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အစီအစဉ်တွေ ချမှတ်ကျင့်သုံးနိုင်စေဖို့

 

ဖျံနှစ်ကောင် ငါးအဝေမတည့်ဖြစ်တဲ့ ပုံပြင်ကလေးကို ကြားဖူးကြမယ် ထင်ပါတယ်။ ရေနက် ထဲမှာ ငါးကြီးတစ်ကောင်ကို စတွေ့တဲ့ ဖျံက သူတစ်ကောင် တည်း မဖမ်းနိုင်လို့ တခြားဖျံ တစ်ကောင်နဲ့ပေါင်းပြီး ငါးကြီးကို ရအောင် ဖမ်းကြ တယ်။ ငါးကြီး ကုန်းပေါ်ရောက်တော့ ဘယ်သူက ခေါင်းပိုင်းရသင့်တယ်၊ ဘယ်သူက အမြီးပိုင်းပဲ ယူသင့်တယ်ဆိုပြီး အဝေမတည့် ဖြစ်ကြတယ်။ အဲဒီမှာ မြေခွေးနဲ့ ယုန်ပညာရှိတို့ရဲ့ ကြားဝင်ဖြေရှင်းပေးပုံက မတူကြဘူး။ မြေခွေး က ငါးကို ခေါင်းပိုင်း၊ ကိုယ်ပိုင်း၊ အမြီးပိုင်း သုံးပိုင်း ပိုင်းပြီး ငါးကို စတွေ့တဲ့ ဖျံက ခေါင်းပိုင်းယူစေ၊ ငါးကို ကူဖမ်းပေးတဲ့ ဖျံက အမြီးပိုင်းယူစေ၊ သူ ကိုယ်တိုင် ကတော့ အငြင်းပွားမှုကို ဆုံးဖြတ်ပေး ရတဲ့ အခကြေးငွေအဖြစ် ကိုယ်ပိုင်းကို ယူမယ် လို့ ဖြေရှင်းလိုက်ပါတယ်။ သူ့ဖြေရှင်းချက်ကို ဖျံနှစ်ကောင်က လက်မခံနိုင်ကြောင်း သိတဲ့ အတွက် ချက်ချင်း ကိုယ်ပိုင်းကို ကိုက်ချီပြီး ထွက်ပြေးသွားပါတယ်။

ယုန်ပညာရှိကတော့ ငါးကို ခေါင်းကနေ အမြီးအထိ အညီအမျှ ထက်ခြမ်းခြမ်းပြီး ပေးလိုက်တဲ့အတွက်အငြင်းပွားနေတဲ့ဖျံနှစ်ကောင်စလုံး ကျေနပ် မှုရကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ယုန်ပညာရှိအတွက်တော့ ဘာမှရတယ်လို့ ပုံပြင်ထဲ မှာမပါဘူး။ စေတနာ့ဝန်ထမ်းပညာရှိပဲ ဆိုပါတော့။ နောက်ပြီး ငါးကို ခေါင်းကနေ အမြီးထိ ထက်ခြမ်းခြမ်းရာမှာ ကျောရိုးကိုပါထက်ခြမ်း ခြမ်းသလား၊ ဒါမှမဟုတ် အရိုးမို့လို့ ဘယ်သူယူယူ၊ မယူယူ ထည့်မစဉ်းစားဘူးလား ဆိုတာ တော့ မသဲကွဲဘူး။

စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင်အောင်ပွဲဆင်

စာဖတ်သူမိတ်ဆွေရ. . . မိတ်ဆွေကို ကျွန်တော် လေးလေးနက်နက် ပြောစရာရှိ ပါတယ်။ ကျွန်တော်အခုပြောမယ့် စကားတွေက မိတ်ဆွေကို တိုက်ရိုက်ပြောပြ ချင်တဲ့ အရိုးသားဆုံး၊ အမှန်ကန်ဆုံး စကားတွေပါပဲ။ ဒါကြောင့်မိတ်ဆွေ ကလည်းလေးလေး နက်နက် ဖတ်ရှုပေးစေချင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်ပြောမယ့် အကြောင်းအရာက တခြားတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

ဒီဆောင်းပါးကို ဖတ်ရှုနေတဲ့ မိတ်ဆွေရဲ့အကြောင်းကို ကျွန်တော် ပြောပြချင်လို့ ပါပဲ။ မိတ်ဆွေရဲ့အကြောင်း ကိုကျွန်တော့်ထက်စာရင် မိတ်ဆွေကသာ ပိုသိမှာပေါ့။ ဒါပေမယ့် လူတော်တော်များများဟာ ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ်သိ တယ်လို့ ထင်နေကြပေမယ့် တကယ်တော့ ကိုယ့် အကြောင်းကိုယ် ထဲထဲဝင် ဝင်သေသေချာချာမသိကြတဲ့ သူတွေ အများကြီးရှိနေတတ်ကြပါတယ်။ ဒီလို ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် မသိကြတဲ့ သူတွေထဲမှာ မိတ်ဆွေပါချင်လည်းပါမယ်၊ မပါချင်လည်းမပါဝင်နိုင်ပါဘူး။ မိတ်ဆွေ သိပြီးသားလည်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်မယ်၊ မသိသေးတာလည်း ပါကောင်း ပါဝင်နိုင်ပါတယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ်မိတ်ဆွေကို ကျွန်တော် ပြောပြစရာ ရှိပါတယ်။