အလုပ်သမားဟစ်တိုင်၊ စက်တင်ဘာ ၃၀
ရေကြီးရေလျှံမှုတွေကြားကနေ နေ့စဉ်အလုပ်ဆင်းနေကြရတဲ့ ထိုင်းရောက်မြန်မာအလုပ်သမားတွေအတွက် နောက်ထပ်သတိထားရမယ့် ရာသီဥတုအန္တရာယ်တခုက အယ်လ်နီညိုနဲ့ ဆက်စပ်လာနိုင်တဲ့ ပူပြင်းခြောက်သွေ့တဲ့ရာသီဥတု ဖြစ်ပါတယ်။
အယ်လ်နီညိုဖြစ်လာတိုင်း ထိုင်းနိုင်ငံနေရာတိုင်း မိုးခေါင်မယ်၊ အပူချိန်ချက်ချင်းတက်မယ်လို့ ဆိုလိုတာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ထိုင်းနိုင်ငံလို အပူပိုင်းဒေသမှာ အယ်လ်နီညိုရဲ့ သက်ရောက်မှုနဲ့အတူ မိုးရွာသွန်းမှုလျော့နည်းခြင်း၊ ပူပြင်းခြောက်သွေ့ခြင်းနဲ့ ရေအရင်းအမြစ်လျော့နည်းခြင်းစတဲ့ အခြေအနေတွေ ကြုံလာနိုင်ပါတယ်။
ဒီအခြေအနေမှာ အဆောက်အအုံဆောက်လုပ်ရေး၊ စက်ရုံ၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ပို့ဆောင်ရေးနဲ့ လမ်းဘေးအလုပ်တွေလို အပူဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံရတဲ့ အလုပ်သမားတွေအတွက် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဟာ သတင်းတပုဒ်ထက်ပိုပြီး ကိုယ့်ကျန်းမာရေးနဲ့ ဝင်ငွေကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်လာနိုင်တဲ့ ပြဿနာဖြစ်ပါတယ်။
အရေးအကြီးဆုံးက အပူဒဏ်
ပူပြင်းတဲ့ရာသီဥတုမှာ ခန္ဓာကိုယ်က ချွေးထွက်ပြီး အပူချိန်ကို လျှော့ချဖို့ ကြိုးစားပါတယ်။ ချွေးအလွန်ထွက်လာတဲ့အခါ ရေနဲ့ ဓာတ်ဆားဆုံးရှုံးပြီး မောပန်းခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း၊ ကြွက်သားကြွက်တက်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းနဲ့ အားနည်းခြင်းတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဒီအဆင့်ကို လျစ်လျူရှုပြီး ပူပြင်းတဲ့နေရာမှာ ဆက်အလုပ်လုပ်နေမယ်ဆိုရင် အပူလျှပ်ခြင်း (Heat Stroke) အထိ ရောက်နိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်အပူချိန်အလွန်တက်ခြင်း၊ သတိရှုပ်ထွေးခြင်း၊ စကားမပီခြင်း၊ လမ်းမလျှောက်နိုင်ခြင်း၊ မူးလဲခြင်း သို့မဟုတ် သတိလစ်ခြင်းတွေ ဖြစ်လာရင် သာမန်ပင်ပန်းတာလို့ မယူဆသင့်ပါဘူး။ အရေးပေါ်အခြေအနေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒီလိုဖြစ်လာရင် အရိပ်ရတဲ့ အေးမြတဲ့နေရာကို ချက်ချင်းရွှေ့ပြီး အဝတ်အစားတွေ လျှော့ပေးကာ ရေအေး၊ ရေစိုပဝါ၊ ပန်ကာ စတာတွေနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို အမြန်အေးအောင် လုပ်ပေးရပါမယ်။ ထိုင်းနိုင်ငံ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအရေးပေါ်ဖုန်း 1669 ကိုလည်း ချက်ချင်းဆက်သွယ်သင့်ပါတယ်။ သတိလစ်နေသူကို ပါးစပ်ကနေ ရေမတိုက်သင့်ပါဘူး။
ရေကို ရေငတ်မှ သောက်မယ်ဆိုတာ မလုပ်ပါနဲ့
အပြင်မှာ အလုပ်လုပ်ရသူတွေဟာ အလုပ်မစခင်ကတည်းက ရေလုံလောက်အောင် သောက်ထားပြီး အလုပ်လုပ်နေစဉ်မှာလည်း ပုံမှန်ရေသောက်ဖို့ လိုပါတယ်။ အချိန်ကြာကြာ ချွေးထွက်နေတဲ့အလုပ်မျိုးဆိုရင် ရေတခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ ဓာတ်ဆားကိုပါ ပြန်လည်ဖြည့်တင်းဖို့ လိုလာနိုင်ပါတယ်။ ဆီးအရောင်အလွန်ရင့်လာတာ၊ ဆီးသွားနည်းလာတာ၊ ပါးစပ်ခြောက်တာ၊ ခေါင်းမူးလာတာတွေဟာ ရေဓာတ်လျော့နည်းနေတဲ့ လက္ခဏာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
အရက်သောက်ပြီး နေပူထဲအလုပ်ဆင်းတာကိုတော့ အထူးရှောင်သင့်ပါတယ်။ အပြင်မှာ အလုပ်လုပ်ရသူတွေအတွက် ရေ၊ အရိပ်၊ အနားယူချိန် သုံးခုက မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါတယ်။
အလုပ်သမားတယောက် ခေါင်းမူးပြီး ယိုင်လာတာကို “အားနည်းလို့” ဆိုပြီး အတင်းဆက်လုပ်ခိုင်းတာမျိုး မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ အပူဒဏ်ခံရသူဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်တောင် အခြေအနေဆိုးလာနေကြောင်း မသိနိုင်တဲ့အချိန် ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အလုပ်ဖော်အချင်းချင်းလည်း စောင့်ကြည့်ပေးဖို့ လိုပါတယ်။
အခန်းထဲနေရင်လည်း အပူဒဏ်က လွတ်တာမဟုတ်ဘူး
ထိုင်းရောက်မြန်မာအလုပ်သမားအများစုအတွက် နောက်ထပ်ပြဿနာက ငှားရမ်းနေထိုင်တဲ့အခန်းတွေ ပူလွန်းတာဖြစ်ပါတယ်။ သွပ်မိုး၊ လေဝင်လေထွက်မကောင်းတဲ့အခန်း၊ အပေါ်ဆုံးထပ်တွေဟာ နေ့ဘက်စုပ်ယူထားတဲ့အပူကို ညဘက်အထိ ထိန်းထားနိုင်ပါတယ်။ နေ့ခင်းတနေကုန် နေပူထဲအလုပ်လုပ်ပြီး ညမှာလည်း အခန်းပူနေရင် ခန္ဓာကိုယ်ပြန်လည်အနားယူဖို့ ခက်ခဲလာပါတယ်။
ဒါကြောင့် လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင်လုပ်ခြင်း၊ ပြတင်းပေါက်နဲ့ ပန်ကာကို သင့်တော်စွာအသုံးပြုခြင်း၊ သောက်ရေကို အခန်းထဲ အမြဲအသင့်ထားခြင်းနဲ့ အပူအလွန်များတဲ့အချိန် သက်ကြီးရွယ်အိုနဲ့ ကလေးငယ်တွေကို အခန်းပူထဲ အကြာကြီးမထားခြင်းတို့ကို သတိထားသင့်ပါတယ်။
မီးခိုးနဲ့ PM2.5 ကိုလည်း မမေ့ပါနဲ့
ပူပြင်းခြောက်သွေ့တဲ့ကာလမှာ တောမီး၊ လယ်ယာမီးရှို့မှုနဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှုအခြေအနေတွေကိုလည်း စောင့်ကြည့်ရပါမယ်။ PM2.5 မြင့်တက်တဲ့နေ့တွေမှာ အပြင်မှာ အလုပ်လုပ်ရသူတွေဟာ လေထုအရည်အသွေးကို ကြိုတင်စစ်ဆေးပြီး လိုအပ်ရင် N95/KN95 လို အမှုန်စစ်နိုင်တဲ့ Mask ကို သေချာတပ်ဆင်သင့်ပါတယ်။
အသက်ရှူကြပ်ခြင်း၊ ရင်ဘတ်နာခြင်း၊ အသက်ရှူမဝခြင်း စတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့လက္ခဏာတွေရှိလာရင် ဆေးကုသမှုခံယူသင့်ပါတယ်။
ငွေကြေးကိုလည်း ကြိုပြင်ထားပါ
အယ်လ်နီညိုလို ရာသီဥတုဖြစ်စဉ်ရဲ့ သက်ရောက်မှုဟာ ကျန်းမာရေးတခုတည်းမှာ ရပ်မနေပါဘူး။ ရေရှားပါးမှု၊ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်လုပ်မှုကျဆင်းမှု ဒါမှမဟုတ် လုပ်ငန်းအချို့ အလုပ်ချိန်ပြောင်းလဲရမှုတွေကြောင့် အလုပ်ရက်နဲ့ ဝင်ငွေအပေါ် သက်ရောက်လာနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် တတ်နိုင်သမျှ အရေးပေါ်အသုံးစရိတ်အနည်းငယ် စုထားခြင်း၊ သောက်ရေ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်၊ အခြေခံဆေးဝါး၊ Mask၊ ဓာတ်မီးနဲ့ Power Bank စတာတွေကို အိမ်မှာ အသင့်ထားသင့်ပါတယ်။ အရေးကြီးစာရွက်စာတမ်းတွေဖြစ်တဲ့ ပတ်စပို့၊ အလုပ်လုပ်ခွင့်စာရွက်၊ အာမခံနဲ့ ဆေးရုံဆိုင်ရာအထောက်အထားတွေကိုလည်း ရေမစိုနိုင်တဲ့အိတ်တခုထဲ စုစည်းထားတာကောင်းပါတယ်။ ရာသီဥတုအန္တရာယ်ဆိုတာ အပူတမျိုးတည်း မဟုတ်ဘဲ မိုးကြီးရေကြီးမှုတွေလည်း တချိန်တည်း ဖြစ်ပေါ်နိုင်တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။
ကြောက်ဖို့မဟုတ်ဘူး၊ ကြိုသိပြီး ကြိုပြင်ဖို့ပါ
အယ်လ်နီညိုကို လူတဦးချင်းက တားဆီးလို့မရပါဘူး။ ဒါပေမယ့် သူ့ကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်တွေကိုတော့ လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။
မိုးဘယ်လောက်ရွာမလဲ၊ အပူချိန်ဘယ်လောက်တက်မလဲဆိုတာထက် ကိုယ်လုပ်နေတဲ့အလုပ်၊ ကိုယ်နေတဲ့အခန်းနဲ့ ကိုယ့်မိသားစုအတွက် ဘယ်အန္တရာယ်က အရင်ရောက်လာနိုင်သလဲဆိုတာကို စဉ်းစားပြီး ပြင်ဆင်ထားဖို့က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။ အပြင်ထွက်အလုပ်လုပ်ရသူဆိုရင် ရေနဲ့ အနားယူရာကို ကြိုစီစဉ်ပါ။ အခန်းပူသူဆိုရင် ညဘက် ခန္ဓာကိုယ်အပူလျှော့နိုင်မယ့်နည်းကို ပြင်ဆင်ပါ။ ကလေးနဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုရှိရင် သူတို့ကို ဦးစားပေးစောင့်ကြည့်ပါ။ အလုပ်ဖော်တယောက် မူးလဲလာရင်လည်း သာမန်ပင်ပန်းတာလို့ မယူဆပါနဲ့။
ရာသီဥတုကို ကျွန်တော်တို့ ရွေးချယ်လို့မရပေမယ့် အန္တရာယ်မရောက်ခင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားဖို့ကိုတော့ ရွေးချယ်နိုင်ပါတယ်။
ထိုင်းနိုင်ငံ အရေးပေါ်ဖုန်းများ
ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအရေးပေါ် — 1669
သဘာဝဘေးအန္တရာယ်အကူအညီ DDPM — 1784
